Q-factor Fiets: de Afstand tussen de Pedalen Uitgelegd

De Q-factor is de afstand tussen uw voeten op de pedalen. Er wordt weinig over gesproken, maar hij verandert hoe uw knie bij elke pedaalslag werkt. Hier leest u wat hij is, waardoor hij verandert en wat studies echt hebben gemeten.

Wat is de Q-factor?

De Q-factor is de horizontale afstand tussen de buitenkanten van de twee cranks, de armen die de trapas met de pedalen verbinden. Hij bepaalt hoe ver uw voeten tijdens de hele pedaalslag uit elkaar staan, een beetje zoals de breedte van uw pas bij het wandelen.

Hij hangt vooral af van het crankstel: de breedte van de trapasbehuizing (het deel van het frame waarin de as draait), de ruimte die nodig is voor de kettingbladen en de banden, en de vorm van de cranks. Daarom verschilt hij meer van discipline tot discipline dan van fietser tot fietser. Bron: Disley, proefschrift, Universiteit van Birmingham, 2014.

Andere onderdelen verschuiven uw voeten ook naar buiten of naar binnen:

de lengte van de pedaalassen;
pedaal-spacers (kleine ringen tussen het pedaal en de crank);
de zijwaartse positie van de cleats onder uw schoen.

Gangbare waarden

Racefiets: ongeveer 150 mm.
Mountainbike: ongeveer 180 mm.
Indoorfietsen: van 147 mm tot ongeveer 210 mm, afhankelijk van het model.

Geen enkele seriefiets komt onder ongeveer 135 mm. Bronnen: Thorsen, Strohacker, Weinhandl en Zhang, Journal of Sport and Health Science, 2020; Wilbert et al., Bioengineering, 2024.

Wat studies laten zien

Smaller, een iets beter rendement

In het lab trapten getrainde fietsers op een verstelbare fiets met afstanden van 90, 120, 150 en 180 mm. Bij 90 en 120 mm was hun rendement (het deel van de verbruikte energie dat vermogen op de pedalen wordt) iets beter: ongeveer 1,5 tot 2 % meer vermogen bij een matige inspanning. De gemeten spieren werkten niet anders. Bron: Disley en Li, Scandinavian Journal of Medicine and Science in Sports, 2014.

Let op: 90 en 120 mm zijn labinstellingen. Geen enkele fiets uit de handel komt zo laag.

De afstand die fietsers zelf kiezen

Als getrainde fietsers zelf hun afstand mogen kiezen, ligt het gemiddelde rond 142 mm, iets onder de racefietsstandaard van 150 mm, met verschillen van fietser tot fietser. Bron: Disley, proefschrift, Universiteit van Birmingham, 2014.

Breder belast de binnenkant van de knie meer

Als de afstand van 150 naar 276 mm gaat, neemt de belasting aan de binnenkant van de knie toe: de piek stijgt met 47 tot 56 %, afhankelijk van de intensiteit. De hoofdinspanning van de knie, die het pedaal naar beneden duwt, verandert niet. Bron: Thorsen, Strohacker, Weinhandl en Zhang, Journal of Sport and Health Science, 2020.

In kleine stappen van ongeveer 2 cm wordt het effect alleen duidelijk bij de breedste instellingen. Bron: Wilbert et al., Bioengineering, 2024.

Deze metingen zijn gedaan bij mensen zonder pijn: ze tonen een mechanisme, geen behandeling.

Wanneer eraan denken

De Q-factor verdient aandacht als:

u pijn hebt aan de binnenkant van de knie en met een brede afstand fietst (mountainbike, sommige indoorfietsen);
uw hielen de cranks raken;
u zich te breed, of te smal, op de pedalen voelt.

Verander één ding tegelijk (spacers, pedaalas of positie van de cleats), in kleine stappen, en raadpleeg een professional als de pijn aanhoudt.

Wat BikeFit-IA meet, en wat niet

De BikeFit-IA-analyse gebeurt van opzij: ze meet de hoeken van uw knie, heup, enkel, romp, schouder en elleboog terwijl u trapt. Van opzij is de afstand tussen de voeten niet te zien: BikeFit-IA meet uw Q-factor niet, en ook niet de uitlijning van uw knie van voren gezien.

Als u van pedalen, cleats of spacers wisselt, kunt u met een nieuwe analyse nagaan of uw hoeken van opzij binnen de bereiken van uw discipline blijven.

Veelgestelde vragen

Gerelateerde artikelen

Artikel geschreven door het BikeFit-IA-team, op basis van de geciteerde studies.